Şiir

‘Ben Sınavı’ Kitabı ve Nilüfer Uçar Üzerine Bir İnceleme Yazısı

 

Nilüfer Uçar’ın Şiirleri:

Ben Sınavı’ aslında iddialı bir isim. Açıkçası herkesin kolayca altını dolduracağı bir şey değil. Onda yaptığı işe saygı var, kararlılık var, en önemlisi de hedefine yönelik bilgece bir çaba var. Üstelik bir de konu şiir ise, yazarı için zordur bu. Ancak Nilüfer Uçar, bunun altından kalkrmış. Ve de ilk kitabına bu ismi vererek çözmüş olayı. İlk kitaba çoğunlukla, -acemi şiirler toplamı- olarak bakılır. Fakat, kitaptaki şiirler hiç de öyle değil. Adeta damıtılarak basıma gönderilmiş şiirler bunlar. Yukarıda söylediğim gibi, ben sınavını geçemeyen bir birey bu şiirleri kolay kolay yazamaz, üstelik sosyal medya, facebook, tam bir şiir çöplüğüne dönmüşken, ortalık yazardan, şairden, o çok bilmiş yayıncılardan geçilmiyorken, Nilüfer Uçar’ın şiirleri için söylediklerim asla abartı olarak görülmemelidir.

Bence yazmanın ilk şartı, önce iyi bir okuyucu olmaktır. Çağdaş Tür Edebiyatı’nı bilmeyen, Dünya şiirinden haberdar olmayan bir kimse asla ayakları yere basan içerikli şiirler yazamaz. Bu söylediklerim şiir için olduğu gibi, öykü, roman, deneme için de geçerlidir. Edebiyatın kurallarını kavramadan, onlara vakıf olmadan iyi ürün verilmez. “Söz uçar, yazı kalır” derken, ancak bir sanat eseri niteliğindeki ürünler, eserler, yapıtlar geriye kalır çünkü. Bu da böyle bilinmelidir.

İyi şiir, dilin yalınlığı, söz ve içerik zenginliği, bir o kadar da iç müziğin şiirin genelini kucaklıyor olmasıyla kendini açığa vurur. Öyle birbirinden bağımsız, anlam farklılıklarıyla beraber, söylem olarak da dili zorlayan dizeleri alt alta sıralamak maalesef her yazılanı şiir yapmıyor. Bu durumu -kendini aşmak, kendi dilini bulmak- şeklindeki değerlendirmelerin de aslı astarı yoktur. Tamam, şiirde anlam birincil değildir ama, yapay bir sözcük düzenlemesi de hiç değildir. Bu tür yazın örnekleri şiir için ancak kötü örnek olurlar.

İşte tüm bunlardan sonra Nilüfer Uçar’ın ‘Ben Sınavı’ isimli kitabını elime aldığımda, “çok şükür, bu kötü oyunlara düşmeyenler de varmış.” dedim. O nedenle, ‘Ben Sınavı’ındaki şiirleri okurken çok farklı bir iyimserliğin içine gömüldüm. Ölçülüp biçilerek, hem akla, duyguya, hem yalın bir usluba dayalı dizeler hiçbir zaman okuyanı yormuyor. Siz de böylece şiir okuduğunuzu hissediyorsunuz.

Şiirin bir ilkesi vardır; şöyle ki: Şiirde ne söylediğin değil, nasıl söylediğin önemlidir. denir. Sanırım şiir yazanların bir çoğu bunu yeterince algılayamıyorlar. Burada söylenilen şiirin anlamsızlığı değil, söylem farkıyla şiirin konuşma dilinden nitelik, derinlik olarak ayrılması demektir. Öyle olmasaydı, Ta arkaik Yunan şiirinden, bu yana, ne Homeros’tan, Kallinos’tan, ne Semonides’ten, Shappho’dan binlerce, hatta milyonlarca dize günümüze kalmazdı. Bakın hala Shakespeare’in ‘Soneler’ini, Gothe, William Blacke, Schiller ve Heinrih Heine’nin şiirlerini, hem de tekrar tekrar severek okuyoruz. Söylemek istediğim, şiir ciddi bir iştir.

Üzüldüğüm şey, değerli şair Nilüfer Uçar’ın şiirlerini yayınlamakta geç kalmasıdır. Elinde gün ışığına çıkmayı bekleyen kim bilir kaç dosyası vardır şu an. Umarım onlar da yakında, dürüst, işini bilen yayıncılar tarafından okuyucuyla buluşturulur.

(*) Nilüfer Uçar, Malatya doğumlu. Eğitimini aynı şehirde tamamladı. Malatya Kız Öğretmen Okulu Mezunu. Açık Öğretim Fakültesi Ön Lisans’ta okudu.İlk şiiri, E^kin Sanat-Edebiyat ve Düşün Dergisi’nde Yayımlandı.

“11. YUNUS EMRE ŞİİR YARIŞMASIN’ında “Ben Sınavı” ödül aldı.

Şiirlerinden örnekler

Hangi Ara Büyüdüm

Ellerime sakladım kınalı yıllarımın adresini

Rüzgâra direnen filizdim

Patiska tene dokunan gözyaşın kaygısı

Hesapsız gülmenin gururunu incitirken

Ben daha küçüktüm

Yaşamın satır aralarına yerleşen saflık

İçimde pabuçlarıyla koşan çocuktu.

Büyümeyi çiçeklenme sandım ama

Toroslarda esen yali

Arkama almayı unuttum

O ara büyümüşüm

Çiçeksiz düş tarlasında

Meğer ikiz çığlığın kollarında beklarmiş yaşam

Kandım derenin ırmak olup akmasına

Küsmek lüks olmuştu birden

Korku rüyadan çıkmıştı çoktan

Alfabeyi yutan dil neden sustu, bilinmedi

Tuzlanmış yalanların fısıltısında gerildi gençlik

Büyümüşsün dedi ritimsiz sesler

Düşler gerçeğe dudak büktü

Renkli çoraplarım yırtılalı çok oldu

Aşk inancıma rivayet karışmıştı zaten.

Ben Sınavı

(…) Yakma kozmik cennetin yırtık perdesini

Yaya yürü kentin sarı benizli düş yorgunu sokaklarında

Kimliği kayıp kaldırımda usulca sız sersebil yaşamın koynuna

Affına talip un ufak günlerin yanaşmalı suçunu bağışla…

Ben Sınavı-Şiir/Nilüfer Uçar/ EkinSanat Yayınları/1.baskı-2020/ Ankara

***

BU YAZILARDA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Konuyla İlgili Düşüncenizi Paylaşabilirsiniz

    Cevap Yazın