Edebiyat

Mahmet Bardakçı / Şair Portreleri

Louis Untermeyer (1 Ekim 1885-18 Aralık 1977) ABD’li şair ve yazar.

Louis Untermeyer, 1885 yılında Alman-Yahudisi kuyumcu bir ailede doğdu. Eğitimini 15 yaşında matematik dersi yüzünden bitirdi. Gitmek istediği Columbia Üniversitesi’nin cebir ve geometri derslerini almamışları kabul etmediğini öğrenince ailenin mücevherat dükkanında çalışmaya başladı ve ticari yaşamda pratik ve özel çalışmayla matematiği öğrendi. Edebiyatla ilgisi kuyumcu dükkanlarında çalışırken gelişti. İşi 37 yaşında bıraktığında edebiyata ağırlık verdi.

Untermeyer sonunda New York’tan taşındı ve Adirondacks’tan 160 dönümlük bir çiftlik satın aldı ve en sevilen şiirlerini yazdı. Her ne kadar yazma ve ders vererek hayatını kazanmaya devam etse de çiftçilikte bir taraftan Hampshire domuzları ve Jersey ineklerini yetiştirirken meyve haşatına ve bulunduğu yerin marketlerine gerekenleri sağladı. Otobiyografisinde (1965), Untermeyer bir tost verip iki ayrı biçimde şişeleri göstererek “biri şampanya diğeri süt. Buyrun alın ikisi de aynı fiyat”

İkinci Dünya Savaşı, Untermeyer’i şehre geri getirdi. Howard fast, Santha Rama Rau ve film yönetmeni John houseman ile birlikte çalıştığı Savaş Enformasyon Ofisine katıldı. Daha sonra, Silahlı Kuvvetler yayınlarının, ayda kırk edebi eserin yeniden gözden geçirilmesi editörlüğünü yaparak 122 milyon eserin orduya servis edilmesini sağladı.

Savaş sona erdiğinde, değişik nedenlerle maaş karşılığı Decca Reccords şirketinin oyun ve şiir satış yöneticiliğine başladı. 1950’de CBS-TV’deki orijinal panelistlerden biri olarak ünlü oldu. Ancak McCarth dönemiydi komünizme sempatisi olduğu soruşturmasından çok 40 yıl önceki kitabıyla bağlantı kurulduğu için işi bıraktı, bıraktırılmaya zorlanmıştı.

Connecticut’ta Arthur Miller, Van Wyck Brooks, Robert Penn Warren, Malcolm Cowley ve aktrist Margaret Sullavan ile yakın ilişkiler kurdu. 1961’e kadar sıkı çalışmasıyla edebiyata iyi bir dönüş yaptı ve Kongre Kütüphanesine şiir danışmanı görevi seçildi. İki yıl sonra edebi müşavir görevine layık görüldü, Japonya ve Hindistan’da görev yaptı.

Görev bitiminden sonra çocuk kitapları ve anılarını yazdı ve antolojiler yayımladı. Antolojiler ağırlıklı olarak aşk şiirleri ve kendi duygu dünyasına göre olanlardan seçilmişti. Yaşamı boyunca altı kez evlendi beş kez boşandı.


*
Karanlık Oda

Unutur zihnim, fakat hatırlar kanım.
Orada, mantığın oyunu bittiği zaman
En karanlık odadaki son, cılız kıvılcım
Tutar aşktan ve aşıktan kalanları toptan.

Sözcüklerin savaşı, hiçle sonuçlanacak
Kendine karşı süren ömürlük savaşın;
O ölü siyaha elbisesinden haykıracak
Kiraz kızılı mercan silsilesinden daha azını anlatsın.

Nesi var ki zihnin, daha da sürmesini umut eden?
Unutulmuş şiddetten yola koyulur kan,
El yordamıyla, sesindeki kırık hiddetten.
Yalnızca renk ve sessizliktir kalan.

Kalır bunlar, araştırır hayatı damarlarında
Bunlar, hayatın ateşi yanarken için için;
Omuzlarındaki yıldızlarla dağların şafağa
Yürüdüğünü ikinizin gördüğünü o gece için;

Kendine çekerken onu, yatıştırarak ağrısını
Fışkıran kavakların tutuk fıskiyelerinde;
Notalar, sözcükler değil, bitmemiş bir cümlenin yarısı;
Müzik, sessizlik… İşte bunlar kalacak geriye.

Louis Untermeyer
Çeviri : İsmail Haydar Aksoy

*
Yakarış

Bilmesek de ne işe yarayacağını, ey Tanrı,
Bu hayat bir şey olmasa bile hayaletten başka,
Küçük bir inançla arasak bile el yordamı,
Dövüşecek ve kaybedecek bir yürek ver bana.

Olayım her daim asi,
Sofudan daha gözü pek kıl beni;
Parlak hoşnutluktan azat et beni,
Ve neşeli şüpheyle doldur beni.

Öngörünün gergefine güzellikle
Aç gözlerimi, ve aydınlat mucizeyle –
Fakat her daim göreyim pisliği,
Ve pislik içinde üreyeni ve öleni.

Aç gözlerimi müziğe, ve heyecanlandırsın
İlk flavtaları ve davulları ilkbaharın –
Fakat unutmaya kalkışmayayım sakın
Acı şarkılarını varoşların.

Koru beni sert ve inatçı gururla
Uzlaşmadan ve yarım yapılmış şeylerden;
Ve nihayet kazanıldığında kavga,
Ey Tanrı, hoşnutsuz kalayım hâlen.

Louis Untermeyer
Çeviri : İsmail Haydar Aksoy

Konuyla İlgili Düşüncenizi Paylaşabilirsiniz

    Cevap Yazın