Edebiyat

Yazar Biyografileri/ Mehmet Bardakçı

Saburo Kuroda(26 Şubat 1919-8 Ocak 1980) Japon şair ve yazar.

Tokyo Üniversitesi’nde ekonomi okuyan, savaş sonrasının önemli bir Japon şairi olan Saburo Kuroda, II. Dünya Savaşı’nı Java’da geçirdi. Tokyo’ya döndükten sonra, o ve balerin olan eşi , genç kızlarını desteklerken tüberkülozla mücadele etti.

Hareketli aile hayatı, tasviri, özellikle kızı Yuri ile yazdığı aşk şiirleri dizisi, Une Femme (Bir kadın) koleksiyonu ile dikkat çekti. Çoğu Japon şairin, ulusun acıyı duymaya zorlandığı bir zamanda çalışmaları alışılmadık derecede doğrudan ve kişisel kabul edildi.

II. Dünya Savaşından sonra Nobuo Ayukawa ve Ryūichi Tamura ile birlikte edebi derleme dergisi “Arechi”nin kurucularından biriydi. Hitori no onna ni (1954), Chiisai Yuri (1960) ve Jidai no shūjin (1965) de dahil olmak üzere yarım düzine şiir koleksiyonu yayımladı.


*

Bir Sandalye Var Orada

Bir sandalye var şurada
Sağ yanımda –
Otur oraya
Sana “Otur” diyebileyim diye
Her zaman
Bir boş sandalye var
Sol yanımda.

Sevgilim
Ancak bir kez oturdun
Oraya
Çünkü bir anan, bin baban vardı
Ve bağlı olduğun bir tapınak,
Alıp görürdü seni kolayca
Bu dünyanın yasaları
Henüz oturmuştun daha.
Yumuşak başlı bir genç kız
Sadık bir dindar olman gerekiyordu
Bu dünyada.

Sevgilim,
Neler olman, kaça bölünmen gerekiyordu
Ama gene de sen,
Bir gece,
Kafesten kaçan bir küçük kuş gibi
Kaçarak dünyanın yasa ağından
Oturmaya geldin
Sol yanıma.

Uçup gitti mi yoksa
Bir gecede hayatım?
Ah, işte o gün bu gündür
Gece – gündüz
Bir boş sandalye
Var
Sol yanımda
Boş yere
Tekrarlayıp duruyorum aynı sözcükleri
Haydi otur
Bir boş sandalye var şurada.

Saburo Kuroda
Çeviri : Özdemir İnce

***

Luiza Neto Jorge (10 Mayıs 1939-23 Şubat 1989) Portekizli şair ve çevirmen.

Tam adı Maria Luísa Neto Jorge olan şair, 10 Mayıs 1939’da Lizbon şehrinde burjuva bir ailede doğdu, 23 Şubat 1989’da Lizbon’da bir akciğer hastalığının kurbanı olarak öldü.

Sağlık sorunları nedeniyle, çalışmalarına geç kaldı ve on sekiz yaşında, lisans derecesini almasına rağmen, tamamlamadığı Romanesk Filoloji sonrası Lizbon Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne kaydoldu. Üniversitede kaldığı süre boyunca sol ideallerin öğrenci hareketine katıldı ve bulmasına yardım ettiği Teatro de Letras Grubunun bir parçasıydı ve gelecekteki şair Gastão Cruz ile tanıştı.

Yazar António Barahona da Fonseca ile evlendiğinde kolejdeydi. Çift, Algarve’ye taşındı ve burada Gastão Cruz’un konuğu olarak ikamet ettiler. 1960 yılında ilk kitabını yayınladı.

Luísa Neto Jorge, kariyerine 1961’den 1962’ye kadar Liceu de Faro’da öğretim yılında öğretmenliğe başladı. O şehirde Café Aliança’da buluşan ve özellikle José Afonso , Gastão Cruz, Casimiro de Brito ve António Ramos Rosa gibi yazarlar ve şairler tarafından sıkça ziyaret edilen bir grup sanatçının parçasıydı. O zaman ilk eseri A Noite Vertebrada’yı yayınladı ve Poesia 61 (Şiir 61) dergisinde çalıştı. Dördüncü Boyut adlı eserini yayınladığı Şiir 61 hareketi etrafında buluşan şair grubunun en önemli kişiliği olarak kabul edildi.

António Barahona ile evlilik sadece iki yıl sürdü. Fransız başkentinde çalışırken şiirlerinin bir kısmı Portekiz’de yayınlanmaya devam etti. Fransa’da kaldığı süre boyunca birkaç kez Portekiz’e döndü, ancak yaklaşık sekiz yıl sonra Portekiz’e kalıcı olarak döndü. 1969 yılında Algarve’de Silves kentinden esinlenilen Dezanove Recantos(On dokuz köşe) kitabını yayınladı. Aktör ve tiyatro eleştirmeni Manuel João Gomes (Coimbra, 1948-2007) ile evlendi, 1973 doğumlu tek oğlu doğdu. O yıl Kuşatma Siteleri Altında . Büyük bir yazılı eser bırakmamış olmasına rağmen, 1960’lı ve 1980’li yıllarda en iyi bilinen Portekizli yazarlardan biriydi, kitaplarının birçoğu birkaç dile tercüme edildi ve Portekizce şiirlerin çoğu antolojisinde yayınlandı. Coloquio-Letras dergisi gibi bazı yayınlardaki gevşek şiirler dışında, hayatının son on altı yılında bir kitap yayınlamamıştır. Ölümünden sonra, aile, yazarın bıraktığı taslaklara dayanarak, adına birkaç eser yayınladı. 1993 yılında tüm çalışma toplandı. Çevirmen olarak Paul Verlaine , Marguerite Yourcenar , Boris Vian , Paul Éluard , Marquis de Sade , Goethe (Faust), Jean Genet , Witold Gombrowicz, Apollinaire , Karl Valentin, Garcia Lorca , Ionesco , Oscar Panizza’dan çeviriler yaptı. Bu etkinlikte, Louis-Ferdinand Céline’ın Ölüme Saygı çalışmasını yorumlamasıyla Portekiz Pen Club’ dan çeviri ödülü aldı.

Ayrıca Denis Diderot da dahil olmak üzere birçok yazarın eserlerine dayanarak tiyatro için metinleri uyarlama üzerine çalıştı. Paulo Rocha ve Solveig Nordlund da dahil olmak üzere filmler için diyalog yapımında birkaç ulusal film yapımcısına yardım etti, 1975’te Os Brandos Costumes’in argümanlarını Alberto Seixas Santos tarafından hazırladı ve Margarida’ya edebi katkı sağladı. Aynı zamanda yönetmenlik yaptığı Plastik Sanatlar Çemberinde sergiler düzenleyerek, çizim ve seramik sanatında, özellikle de resim sanatçılığında öne çıktı. Ayrıca kitap kapakları için çeşitli resimler yaptı.

*

Kimse Irmağı İki Kere Geçemez

I.

Kimse ırmağı iki kere geçemez
ırmaklar ölüme akar çünkü
ya da
akarak yaşarız biz
ırmaklar ölürken.

Kaynağının en alçak noktasına tutturulmuş her şey
canlıları koşmaz
denizler koşar
buluşmamak için bir daha
o uzak eşitlikte.

II.

Biri daha ölecek
birkaç gün sonra
doğanın utkusu için
can verecek.

Yükselmeye başlar
yerler
bozulur büyü.

Yörünge çürür
güneş inanmaz.

Luiza Neto Jorge

Çeviri : Ülkü Tamer

*
Aile Albümü’nden

Annemi anımsıyorum
sebze yerdi boyuna
boyuna bir şeyler
kemirirdi
“benim de en kötü yanım
sebze yemek”
derdi

öteki annem ışığa çıkarmıştı beni
elektrik ışığına
günışığının altına

üçüncü annem ise
aç olduğu için
her saat başı düşerdi
oturduğu gökdelenden

Babamı anımsıyorum
oturduğu koltuğu
gözlüğünü kederini
yerini soluğunu

Parçalara bölünüyordu albüm
bir kurt kemiriyordu çünkü onu
ailem semiriyordu
bir başka ailenin etiyle

Sevinçten de geçebilir
bir fotoğrafın gülümseyişi

Luiza Neto Jorge

Çeviren: Ülkü Tamer

BU YAZILARDA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Konuyla İlgili Düşüncenizi Paylaşabilirsiniz

    Cevap Yazın